top of page

 MAMA JUANA

 DOÑA JUANA

20180815_234843.jpg

Ilustración: Lilia Chindoy Chindoy

                     Pueblo Inga de Aponte

Mama Juana, kami sug ecuaturiana warmi, kashas sug familia iukagkunamanda pai llishkasha i chimandash paita iukagkuna alli kuaspa puncha i tuta, kashas suma warmi tukui karikuna kawanga iachashakuna paika kuiarini achika sug taita sutika Diego Patascoy i promitisha kasarangapa i pai iskaikuna ditirminaska ringa kasarangapa Popayanma. Juana ringapa ditirminasha apanga  paipa taitakuna iukaskata apisha tukui kulki iukaskatakuna i animalkun, apisha chakimurukunata pudingapa apanga paipa kusakangapaskawa i mas piurkuna, paipa mama mankash diakuirdo i manara rigpi nigsha kam disubidientikangui chimanda mas rigpish pudinguinchi mas rikushama niman tigrajanguichu sisarii familiakuna  apishakuna ñambi richakuna Pupayanma.

​

Paikunapa rimpi man iukashakuna mana builtiaringa kawangapa katima si builtirigtakuna mal pasangapankuna cuando ña rinakusha karu kawashakuna rupakugta kallarishakun ringa builtiarisha kawangapa man rupakuskama i quidasha vulkan tukuska. chi manda sutika vulkan Doña Juana, pai kumpañiru kidashakuna rumi tukuska i pudirin kauanga parti alli awapi kidam atun llakta Apuntipi  i Mesas nim kaita sutikachisakuna "cerro machete", imamanda figurachaskagmanda.

​

Doña Juana era una mujer ecuatoriana que pertenecía a una familia muy rica, era la única descendiente y, por tanto, la cuidaban y contemplaban noche y día. Era una mujer muy bella  admirada por todos los hombres de la región; no obstante, ella, se enamoró de un sacerdote llamado Diego Patascoy, quien le propuso matrimonio y entre los dos acordaron que se casarían en Popayán. Juana, para emprender el viaje, dispuso de los bienes de sus padres, agarró mucho dinero, alimentación y unos cuantos animales, principalmente mulas para poder desplazarse con su futuro esposo y algunos peones. Su madre no estaba de acuerdo y antes de que se marchara le dijo que por ser tan ingrata no llegaría ni al lugar donde iba ni tampoco regresaría a su casa; sin el consentimiento de la familia emprendieron su camino rumbo a Popayán.

​

Durante el viaje sabían que por nada debían voltear a ver hacia atrás, pues si lo hacían algo malo sucedería; cuando ya habían avanzando mucho miraron que un lugar se estaba quemando, siguieron desplazándose hasta que Juana decide voltear a mirar para saber si aún permanecía el fuego, de inmediato quedó convertida en volcán, al cual lo denominaron Volcán Doña Juana; sus acompañantes se convirtieron en piedra y se los puede contemplar en la parte alta del Resguardo Inga de Aponte y el corregimiento de las mesas, a esto se le ha denominado cerro “el machete” por la figura que posee.

Clic para escuchar.

Unknown Track - Unknown Artist
00:0000:00
bottom of page